Cantina Kurtatsch – gdzie górski chłód miesza się z ciepłem południa

Po intensywnych, pełnych winiarskich emocji dwóch dniach spędzonych na festiwalu Summa w sąsiednim Magré, ostatnim akcentem naszej podróży do Alto Adige była wizyta w Cantina Kurtatsch (Kellerei Kurtatsch). Odwiedziny nowej, spektakularnej siedziby winiarni, wtopionej w dolomitowe skały, okazały się idealnym zwieńczeniem przedłużonego weekendu i kolejny raz utwierdziły nas w przekonaniu o tym, jaką jakość reprezentują lokalne spółdzielnie w tym zakątku Włoch.

Założona w 1900 roku Cantina Kurtatsch świętowała niedawno swoje 125-lecie i stanowi podręcznikowy wręcz przykład sukcesu modelu spółdzielczego w Alto Adige. Dziś winiarnię tworzy 190 rodzin, które wspólnie zarządzają obszarem 190 hektarów winnic. Od 2014 roku, pod wodzą młodego i dynamicznego zespołu z prezesem Andreasem Koflerem na czele, winiarnia przeszła głęboką transformację w kierunku zrównoważonej uprawy, udowadniając, że tak duża kooperatywa może też wyznaczać ekologiczne trendy w regionie.

Głębokie zakorzenienie w tutejszej kulturze symbolizują trzy cyprysy widoczne w logo producenta, odzwierciedlające jak wskazuje sam producent, trzy kluczowe wartości: szacunek dla terroir, zapał młodego zespołu oraz przywiązanie do rodzinnych korzeni. Ta symbioza z naturą jest widoczna również w nowej, i trzeba powiedzieć naprawdę imponującej architekturze winiarni, zaprojektowanej tak, by harmonijnie wtapiała się w krajobraz doliny.

Bardzo szanujemy też podejście takich miejsc do odwiedzających je osób. Nie umawialiśmy się tam wcześniej, bo nie wiedzieliśmy jak ułożą się nasze plany, ale mimo tego zostaliśmy przyjęci w arcygościnny sposób. Mogliśmy spróbować praktycznie wszystkich win, a bardzo kompetentna obsługa opowiadała nam ze szczegółami o każdej ze spróbowanych pozycji.

Unikalny miks terroir

Specyficzne położenie Kurtatsch na południowych krańcach Alto Adige sprawia, że gmina ta jest tyglem, w którym surowe, alpejskie powietrze nieustannie miesza się ze śródziemnomorskim ciepłem nadciągającym z południa, znad Gardy.

To unikalne zderzenie dwóch światów tworzy wyjątkowe warunki i daje miejscowym winiarzom dużą elastyczność. Podczas gdy wyżej położone tarasowe winnice sprzyjają rześkim bielom, niższe, mocno nasłonecznione stoki i żwirowo-gliniasta gleba są prawdziwym królestwem win czerwonych – stąd Kurtatsch zasłynęło ze świetnych interpretacji odmian bordoskich. Cabernet sauvignon, cabernet franc czy merlot osiągają tu idealną dojrzałość, dając czerwienie o sporej strukturze, które jednocześnie zachowują tak unikalną dla Alto Adige górską elegancję i mineralną kwasowość.

Spróbowane wina

Portfolio Cantina Kurtatsch jest czytelnym odzwierciedleniem miejscowego terroir, podzielonym na trzy wyraźne linie jakościowe. Fundamentem oferty jest linia klasyczna (Selection), która stawia na czystą, odmianową ekspresję, lekkość i świeżość owocu, stanowiąc codzienny wstęp do charakteru win z Alto Adige. Kolejny poziom to linia Terroir – wchodzące w jej skład butelki pochodzą z wyselekcjonowanych, pojedynczych parceli, gdzie ograniczona wydajność z hektara pozwala na głębszą interpretację siedliska. Na samym szczycie tej piramidy jako samodzielna kategoria stoi ikona winiarni – TRES. Ten limitowany kupaż czerwonych odmian bordoskich, dojrzewający w piwnicy wykutej w skale, powstaje wyłącznie w najlepszych rocznikach i reprezentuje szczyt możliwości winiarni.

Do Włoch podróżowaliśmy na własny koszt, wina spróbowaliśmy bezpłatnie. Importerem tych win do Polski jest dobrewino.pl

Linia Selection

Wina klasyczne, bardzo odmianowe i typowe dla regionu. Szczególne wyróżnienie dla pinot grigio, schiavy i kupażu merlot/cabernet.

• Pinot Bianco Alto Adige 2025 (88/100): Obsługa śmiała się, że to wino jest tak świeże, że miejscowi pijają je do śniadania zamiast kawy. Potwierdzamy – jest pełne energii, niesie w sobie soczyste zielone jabłka, cytryny, świetną kwasowość. Struktura jest lekka (mimo 13% alkoholu), a kwasowość pięknie podbija całość.
• Caliz Chardonnay Alto Adige 2025 (87/100): Lepiej zbudowane, choć jeszcze skryte (potrzebuje kilku miesięcy na rozwinięcie się); lekkie, wybitnie soczyste, z cytrusowo-jabłkowym owocem i słonymi nutami w końcówce.
• Pinot Grigio Alto Adige 2025 (88/100): Ładnie aromatyczne, gruszkowe i kwiatowe, intensywne. W ustach z dobrym ciałem, nutą gruszki oraz dymno-słonym, długim finiszem. Choć nie jestem fanem odmiany, to wino mi bardzo smakowało, czuć w nim klasę, ale i elegancję, nie jest absolutnie przerysowane.
• Sauvignon Blanc Alto Adige 2025 (88/100): Klasycznie trawiaste, z mnóstwem zielonych nut (szparagi, agrest, pokrzywa). Ale w ustach całkiem solidnie zbudowane, mocno kwaskowe, wyraziste.
• Arenis Gewürztraminer Alto Adige 2025 (88/100): Alto Adige to jedno z najbardziej wdzięcznych miejsc dla tej odmiany. Nazwa wina nawiązuje do arenaria rossa, czerwonego piaskowca na którym rosną krzewy. Mocny, różany aromat jest skontrowany przez cytrusowy owoc i przyprawowy finisz. Wino dość bogate, pełne, ale dalej żywe i świeże.

• Pinosé Dolomiten Pinot Nero 2025 (87/100): Radosne i chrupkie rosé z bogatym bukietem złożonym z rabarbaru, poziomek, wiśni oraz czereśni, oferując przy tym potężną dawkę soczystości i mnóstwo czystej przyjemności.
• Grauvernatsch Alto Adige 2025 (89/100): Kusi dojrzałym, pięknym czerwonym owocem z dominantą malin i wiśni, a w ustach zachwyca niesamowitą, chrupką soczystością podbitą leciutkim, pieprznym akcentem. Jedno z moim ulubionych win tego dnia.
• Pinot Nero Alto Adige 2025 (88/100): Podstawowy pinot producenta dojrzewający w cementowych zbiornikach. Ma kapitalny, złożony nos pełen kwiatów, wiśni oraz dojrzałych śliwek. Ale w ustach choć bardzo żywe i mocno kwasowe to ostatecznie dość krótkie.
• Lagrein Alto Adige 2025 (88/100): Dojrzewa w dużych, używanych beczkach. Eksploduje pełnym energii wiśniowym owocem, jest trochę dziki, nieokrzesany, z pracującymi taninami. Idealna para do pizzy czy deski wędlin.
• Curtis Merlot Cabernet Alto Adige 2024 (90/100): Żywa i soczysta kompozycja o wyrazistym, pirozynowym profilu spod znaku liści porzeczki i zielonego pieprzu. Ale za to w ustach już mocniej wiśniowe, ze świetną strukturą. Będzie kapitalnym kompanem na letnie barbecue.

Lina Terroir

Butelki bez słabego momentu, tutaj mogę jedynie oceniać, która z nich byłą jeszcze lepsza od poprzednika.

• Müller Thurgau Graun Alto Adige 2024 (91/100): Winnica położona jest na płaskowyżu na wysokości 800-900 metrów. Wino dojrzewające w stalowych zbiornikach, które urzeka superkremową strukturą przełamaną nutami gruszek, brzoskwiń oraz świeżych ziół. W ustach powtarza się ta głęboka kremowość, podbita delikatnym akcentem pieprzu i ziół i wykończona krystalicznym finiszem.
• Pinot Bianco Penon-Hofstatt Alto Adige 2024 (91/100): Ten weissburgunder pochodzi z ponad 68-letnich krzewów, a dojrzewał w dużych dębowych beczkach. Nos jest początkowo chłodny i wycofany, ale w ustach wino ujawnia niezwykle czysty, mineralny profil pełen brzoskwiń i gruszek.
• Pinot Grigio Penon Alto Adige 2024 (92/100): Pochodzący z kwarcowych gleb pinot grigio, z którego 20% dojrzewało w beczkach. Zachwyca elegancją i subtelnym, lekko śmietankowym aromatem pełnym gruszek oraz brzoskwiń. Wysoka kwasowość i delikatnie dymne nuty beczki doskonale równoważą całość, a końcówka jest z jednej strony przyprawowa, z drugiej mocno mineralna.
• Sauvignon Blanc Penon-Kofl Alto Adige 2024 (91/100): Klasyczny, o wyrazistym, trawiastym profilu. Jest niesamowicie elegancki, pełen nut soczystego grejpfruta, z bardzo wysoką kwasowością, która gładko przechodzi w lekko pikantny finisz.
• Amos Bianco Alto Adige 2023 (93/100): Kupaż pinot bianco, chardonnay, pinot grigio – te trzy stanowią 70% wina oraz rieslinga i sauvignon z pięciu różnych winnic położonych na wysokościach od 600 do nawet 900 metrów, dojrzewający w dużych beczkach przez 15 miesięcy. Na ten moment wino jest jeszcze nieco zamknięte i dymne, z ogromną koncentracją i mnóstwem ekstraktu. Choć na razie wydaje się ściśnięte, kryje w sobie gigantyczny potencjał, który już teraz zapowiada długi, wyraźnie słony finisz.
• Chardonnay Freienfeld Alto Adige 2023 (94/100): W stu procentach chardonnay z beczki z najlepszych działek w okolicach Kurtatsch, w którym wpływ drewna jest wyraźnie wyczuwalny pod postacią wanilii, palonego masła, pieprzu i dymu, przeplatanych nutami dojrzałych bananów i ananasa. W ustach burgundzkie w stylu, wspaniale zbudowane, przepiękne i głębokie, z niesamowicie słoną końcówką.

• Cabernet Franc Ventis Riserva Alto Adige 2023 (92/100): Ten cabernet franc oferuje znacznie świeższy aromat, niż można by się spodziewać po tej odmianie – obok klasycznych rejestrów porzeczek i żwiru znajdziemy tu zaskakujące nuty brzoskwini, aronii i jarzębiny. Całość wspiera fajna, wysoka kwasowość oraz pięknie zarysowane, eleganckie garbniki. Przepiękne, zaskakujące wino.
• Pinot Nero Glen Alto Adige 2023 (94/100): Pochodzący z wyżej położonych parceli pinot kusi leśnym aromatem, kwiatami, skórką pomarańczową, żurawiną i niuansem dymu. Łączy w sobie typową dla tego siedliska lekkość z super soczystością, piękną świeżością i dojrzałym, czystym owocem.
• Pinot Nero Mazon Alto Adige 2023 (93/100): Wersja z niżej położonych winnic przynosi zdecydowanie więcej dojrzałości i ciemniejszego, leśnego owocu. Wino jest żywe, pieprzne, ze świetnie zarysowanym, pięknym garbnikiem – po prostu wspaniała, głęboka ekspresja odmiany.
• Soma Merlot Cabernet Alto Adige 2023 (94/100): Klasyczny kupaż odmian bordoskich, który spędził 12 miesięcy w baryłkach. Zachwyca zjawiskowym, niezwykle kwiatowym i świeżym aromatem pełnym wiśni, malin, śliwek, leśnych nut i żwirowego podtekstu. Imponuje nie tylko samym zapachem, ale też nienaganną budową, soczystością i wspaniałą równowagą.
• Cabernet Sauvignon Freienfeld Alto Adige 2022 (97/100): Wielkie wino, które spędziło 15 miesięcy w beczkach. Niezwykle elegancka, potężna kompozycja, w której nuty porzeczek, jeżyn, suszonych ziół, żwiru i tytoniu mieszają się z pełną strukturą mocnych, jeszcze lekko szorstkich garbników. Mimo swojej potęgi zachowuje wspaniałą soczystość i niesamowitą klasę. To wciąż młodziak, ale ma olbrzymi potencjał. Górskie powietrze Alto Adige nadaje mu lekkości, której często brakuje cabernetom z ciepłych siedlisk. Jak informowała nas obsługa w ciemno ta etykieta wygrywała na konkursach nawet z Sassicacią i absolutnie rozumiem dlaczego.

Cantina Kurtatsch to podręcznikowy wzór świetnie działającej kooperatywy, która idealnie przekłada unikalne siedlisko Alto Adige na język wina. Jeśli szukacie w Alto Adige odmianowej czystości, bezkompromisowej jakości i win z potencjałem – trafiliście pod właściwy adres (a raczej: pod właściwe trzy cyprysy).