Foradori, czyli gwiazda Trydentu (Budbreak 2026)
Kontynuujemy relację z tegorocznego Budbreaku u Mielżyńskiego. W poprzednim odcinku opisywałem Prosecco od Nino Franco oraz butelki z Friuli od Castello di Butrio. Dziś zmierzamy pewnym krokiem do Trentino i próbujemy wina od gwiazdy regionu – Foradori.
Poprzednią relację znajdziecie pod linkiem:
Trentino: różnorodność szczepów i wyzwania spółdzielczości
Trentino rozlega się od północnych wybrzeży Jeziora Garda aż do podnóży Alp. Aż 75% upraw stanowią tu białe odmiany. W szczególności należy wymienić pinot grigio (z uwagi na popularność szczepu na rynkach światowych) oraz chardonnay (wykorzystywany w musiakach TrentoDoc i nie tylko). Na uwagę zasługuje też lokalna biel – nosiola, dająca wina o lekko orzechowym smaku. Stosuje się ją też do produkcji win słodkich z podsuszanych owoców – Vino Sanato. Jeśli chodzi o czerwone odmiany to najpopularniejsze jest lokalne teroldego. Uprawiane jest właściwe tylko w Rotaliano (apelacja DOC). Teroldego charakteryzuje się czereśniowym owocem, pestkową goryczką oraz wysoką kwasowością i całkiem istotną taniną. Wcześniej odmiana ta prowadzona była wyłącznie na pergolach (dla zwiększenia plonów) dopiero Foradori ucywilizowała ją wprowadzając współczesną metodę guyot.
W Trentino bardzo silną pozycję mają spółdzielnie. Produkują one około 70% całego wina regionu. Gros z tego wytwarza kooperatywa Cavit (zrzeszająca 5250 rolników). Dużymi graczami są też Mezzacorona czy Cantina Toblino. Jednak w Trentino poziom spółdzielni w porównaniu z sąsiednią Górną Adygą jest dosyć słaby. Legalna duża wydajność z hektara i lokalny system dopłat powodują totalny brak zachęty do rozwoju i poprawy jakości. Nie bójmy się tego powiedzieć – 15 kooperatyw i 14 pośredników kontroluje rynek w tym regionie, co nie przyczynia się do wzrostu konkurencji czy też poprawy standardu win. Ogólna apelacja Trentino DOC kryje pod sobą wina o tak niehomogenicznej jakości, że np. tacy uznani producenci jak właśnie Eisabetta Foradori starają się unikać jej na swoich etykietach. Wybierają często Vigneti delle Dolomiti IGT. Inną gwiazdą Trentino jest Eugenio Rossi jednak on tylko dzierżawi działki i rodzinnie nie ma za bardzo niestety miejsca na udaną sukcesję.
Elisabetta Foradori: renesans endemicznych szczepów
Młoda Elisabetta przejęła winnicę po śmierci ojca i zaczęła robić wina w latach 80tych XX wieku. Skupiała się na lokalności i endemicznych szczepach. Teroldego stało się jej oczkiem w głowie. Zabutelkowała pierwsze wina z pojedynczych parceli (Morei i Sgarzon) a także zaczęła wytwarzać swoje flagowe wino Granato, które jest blendem z gron pochodzących z 3 najstarszych winnic. We współpracy z Uniwersytetem w Mediolanie wyodrębniła kilkanaście klonów teroldego. W 2002 roku zaczęła konwersję biodynamiczną, a w 2009 otrzymała certyfikat Demeter. Gospodaruje na 29 ha winnic z czego aż 70% zajmuje teroldego. Dziś gospodarzy z trójką swoich dzieci.
Zdegustowane wina
Fontanasanta Nosiola Vigneti delle Dolomiti IGT 2024, Foradori (191 PLN)
Wino fermentuje i dojrzewa w amforach na skórkach przez 7-8 miesięcy.
Złocisty kolor. Nos jest pełen zbitego jabłka, pigwy i lekko suszonej gruszki. Intensywny i dobry. Usta są łagodne ze średnią kwasowością. Mamy siano, lekkie jabłka, długi i miękki finisz. Bardzo udane z wybijającą się lekko woskową teksturą. 89/100
Lezer Rosso Vigneti delle Dolomiti IGT 2025, Foradori (95 PLN)
Jest to „fieldblend” 84% teroldego oraz 16% głównie merlot i lagrein. 20 godzinna maceracja. Wino fermentuje i dojrzewa w cemencie, beczkach oraz amforach przez 4 miesiące.
Jaśniutki truskawkowy, piękny kolor. Nos jest bardzo intensywny. Wiśniowo-truskawkowy wesoły, świetny. Usta z wysoką kwasowością i delikatną taniną. Gryziemy bardzo soczysty czerwony owoc. Jakby wyciśniętą śliwkę renklodę i wiśnie. długa końcówka. Niesamowicie świeże i turbo pijalne. Glou glou wine as they say! 91/100
Sgarzon Teroldego Vigneti delle Dolomiti IGT 2024, Foradori (205 PL)
To wino z pojedynczej działki. Ta 2.5 ha parcela charakteryzuje się chłodniejszym klimatem. Wino fermentuje i dojrzewa 8 miesięcy w amforach.
Jaśniutko wiśniowe! W nosie też wiśnia z pestką. Aromaty są mocne, lekko perfumowane. Kwas jest wysoki a wino bardzo linearne. Wiśniowe z truskawkowo-śliwkowym sznytem. Tanina jest super elegancka w średnim plus rozmiarze. Dobra długość. Zimniejszy klimat – świetne. Oczywiście, że bardzo młode, ale już ułożone. Czas będzie tylko jego sprzymierzeńcem! 92/100
Morei Teroldego Vigneti delle Dolomiti IGT 2024, Foradori (247 PLN)
Morei jest cieplejszą bardziej kamienistą winnicą niż Sgarzon. Winifikacje jest identyczna jak w przypadku poprzedniego wina.
Ciemniejszy kolor – bardzo ładny. Zapach jest gęsty z aromatami czerwonej śliwki, dojrzałej wiśni i pewnej pestkowości. Jest koncentracja i wytrawność oraz ziemistość. Fajne większe ciało od razu uderza w podniebienie. Kwasowość jest wysoka, ale przykryta duża dozą czerwonego i ciemnego kwaskowego, świeżego, żywego skoncentrowanego owocu. Długi finisz trochę dziki, ale on tylko pokazuje, jak bardzo dużo się dzieje w tym winie. Też dajcie mu czas bo już można, ale nie trzeba. 92/100
Teroldego Vigneti delle Dolomiti IGT 2024, Foradori (117 PLN)
Wino fermentuje w cemencie a dojrzewa w dużych używanych dębowych beczkach i w cemencie przez 12 miesięcy.
Purpurowy lekko mętnawy kolor. Malinowo-wiśniowy nos jest trochę funky. Świeży, soczkowy. Kwasowość jest wysoka, tanina świetnie ułożona, a owoc jest czerwony i kwaskowy. Do tego długa końcówka. Smaczne, świeże, ale nie wiem czy dla mnie. 90/100
Granato Teroldego Vigneti delle Dolomiti IGT 2023, Foradori (323 PLN)
Grona pochodzą z 3 działek o obszarze 4 ha położonych w Campo Rotaliano. Fermentacja w otwartych kadziach. Wino dojrzewa w przez 15-18m w tonneaux.
Ciemno purpurowy kolor – gęsty. Nos jest bardzo leśny, z jakimś zwierzęcymi aromatami. Jest stodoła, spocony koń. Usta są super ułożone z fajnym dodatkiem matowej taniny, ale owoc też się wyłania. Świetna, duża materia i długi mocny finisz. Taki rustykalny kształt, ale wykończenie już eleganckie i bardzo dobre. Co za wino! 94/100
Granato Teroldego Vigneti delle Dolomiti IGT 2020, Foradori (323 PLN)
Ciemno purpurowy, czysty kolor. Nos już taki ułożony i super głęboki. Czujemy jeżyny, ciemne śliwki i bardzo dużą intensywność innych ciemnych owoców i lekkiej pestki i ziemi. Usta są fantastycznie zrównoważone. Kwasowość jest wysoka, ale miękko wchodzi w dojrzałość owocu a tanina jest super dojrzała. Bardzo długi śliwkowo-wiśniowo-czereśniowy finisz. Petarda. 95/100
Ja mam swój personalny stosunek do win z Trydentu. Naprawdę rzadko spotykam interesujące mnie butelki. Gdy jestem w Riva del Garda, to czasem smutno jest nie mieć zbytniego wyboru i widzieć tylko te wszystkie Cavity i tym podobne – nie bójmy się powiedzieć, słabe masówki. Bez charakteru, bez jakości, które nawet czasem trudno nazwać technicznymi winami. I jeśli mamy do czynienia z takim diamentem jak Foradori, to nie tylko świadczy znakomicie o samym producencie, ale może nawet dobitniej o kompletnie nie wykorzystanych szansach Trentino na bycie choćby aspirantem w stosunku do sąsiednich Alto Adige czy Veneto.
Jeśli chcecie spróbowac najlepszego teroldego na świecie to Foradori jest wałśnie tym adresem.
Do następnego!
W.
